دوشنبه ۸ آذر ۱۴۰۰ - الإثنين 24 ربيع ثاني 1443

(۱۳۹۴/۰۷/۲۰) رسالت روحانیت در ماه محرم

قال الصادق (ع): اَلْحَمْدُ لِلهِ الَّذى جَعَلَ فِى النّاسِ مَنْ یَفِدُ اِلَـیْـنا وَ یَـمْـدَحُـنا وَ یَـرْثـى لَـنا(۱) خدا را سپاس که در میان مردم، کسانى را قرار داد که به سوى ما مى‏آیند و بر ما وارد مى‏شوند و ما را مدح و مرثیه مى‏گویند   مرحوم شیخ مفید می نویسد: امام حسین(ع) از منزل […]

قال الصادق (ع):

اَلْحَمْدُ لِلهِ الَّذى جَعَلَ فِى النّاسِ مَنْ یَفِدُ اِلَـیْـنا وَ یَـمْـدَحُـنا وَ یَـرْثـى لَـنا(۱)

خدا را سپاس که در میان مردم، کسانى را قرار داد که به سوى ما مى‏آیند و بر ما وارد مى‏شوند و ما را مدح و مرثیه مى‏گویند

 

مرحوم شیخ مفید می نویسد:

امام حسین(ع) از منزل حاجِر حرکت کرد بسوی کوفه تا به آبی از آبهای عرب که در آن بیابان بود رسید در آنجا عبدالله بن مطیع را دید که در کنـار آب فـرود آمـده اسـت

عبدالله به حضور امام رسید و مطالبی میان امام حسین(ع) و او مطرح شد عبدالله در بخشی از سخنان خـطاب بـه امام چنین گفت:

فَوَ اللَّهِ لَئِنْ طَلَبْتَ مَا فِی أَیْدِی بَنـِی أُمَـیَّهَ لَیَقـْـتُـلُـنَّکَ

به خدا قسم اگر خلافت را بخواهی از بنی امیه بگیری حتما شما را خواهند کشت

وَ لَئِنْ قَتَلُوکَ لَا یَهَابُوا بَعْدَکَ أَحَداً أَبَداً        

و اگر شما را بکشند دیگر از کـسی ترسـی نـخواهند داشـت

وَ اللَّهِ إِنَّهَا لــَحـُرْمَهُ الْإِسْـلَامِ تـُنـْتَـهـَکُ         

به خدا قسم در آنصورت اسلام هتک حرمت خواهد شد

وَ حـُرْمــَهُ قُــرَیْــشٍ وَ حُـرْمَـهُ الْعـَرَبِ       

و همچنان حرمت قریش و عرب از بین خواهد رفت

فَـلَا تـَفْـعـَلْ وَ لَا تَأْتِ الْکُـوفَـهَ وَ لَا تُـعـَرِّضْ نَفْسَکَ لِبَنِی أُمَیَّهَ فَأَبَى الْحُسَیْنُ (ع) إِلَّا أَنْ یَمْضِیَ(۲)

پس از این کار دست بردار و به کوفه نـرو و خـود را در معرض بنی امیه قرار نده ولی امام حسین(ع) قبول نفرمود

 

عبدالله بن مطیع کیست؟

۱-اودر زمـان حـیات رسـولـخدا(ص) مـتـولـد شـد و از رجال سیاسی عـرب وقریش بود در منطقه ای میان مکه و مـدینه زنـدگـی می کـرد و مـرد ثـروتـمندی بود

    

۲-در قیام مردم مدینه علیه یزید در کنار عبدالله بن حنظله رهبری مردم مدینه را بر عهده داشت پس از شکست به مکه فرار کرد

۳-در سال ۶۶ از طرف عبدالله بن زبیر استاندارکوفه شد که پس از پیروزی مختار از کوفه اخراج شد

۴-در سال ۷۳ در محاصره مکه توسط حجاج همراه با عبدالله بن زبیر کشته شد و سر او و ابن زبـیر به شـام فرستـاده شـد(۳)

 

تأملات در مطالب ابن مطیع:

۱-زندگی عبدالله بن زبیر و اقدامات و مواضع سیاسی وی نشان می دهد که او از شخصیتهای برجسته قریش و یک سیاستمدار تمام عیار بوده است

۲-تحلیل او از شرایط سیاسی حاکم بر جامعه درست بوده بویژه اینکه به امام عرض کرد وَ لَئِنْ قَتَلُوکَ لَا یَهَابُوا بَعْدَکَ أَحَداً أَبَداً

چون یزید بعد از عاشورا حدود ۱۲ هزار نفر از مردم مدینه را قتل عام کرد که ۷۰۰ نفر قاری قرآن ،۸۰ نفر صحابه رسولخدا (ص) بودند و سال بعد کعبه را به آتـش کـشید(۴)

۳-اشتباه اساسی ابن مطیع و سایر دلسوزانی که در مسیر حرکت امام (ع) با او ملاقات کردند این بود که جایگاه امام و امامت را نمی شناختند و تکلیف خود را در برخورد با امام درک نمی کردند لذا به جای پیروی و حمایت از قیام او به نصیحت می پرداختند این موضوع یکی از مصادیق بارز بی بصیرتی است که امروز زیاد مطرح مـی شـود

 

تذکر:

بی بصیرتی یکی از دردهای جوامع اسلامی در طول تاریخ بوده و رسالت اصلی روحانیت شیعه بصیرت افزایی در جامعه است و برای انجام این رسالت ابزار متعددی لازم است از قبیل:

۱-دارا بودن بر اخلاص

از رسولخدا(ص) نقل شده:

اَلْعُلَماءُ کُلُّهُمْ هَلْکَی اِلَّا الْعَامِلُونَ وَ الْعَامِلُونَ کُلُّهُمْ هَلْکَی اِلَّا الْمُخْلِصُونَ وَ الْـمُـخْـلـِصُـونَ عـَلَـی خَـطَرٍ(۵)

دانشمندان همه در هلاکت اند مگر عاملان و آنان نیز در هلاکت اند مگر مخلصان و آنان نیز در معرض خطر بزرگ قرار دارند

 

۲-استواری و پختگی سخن

قرآن می فرماید:

قُولُوا قَوْلاً سَدِیداً(۶)

و سخنى استوار گویید

 

امیرمؤمنان(ع) می فرماید:

مَــنْ ســَدَّدَ مـقالَــهُ بَــرْهــَنَ عــَنْ غَــزارَهِ فـَـضــْلـِـهِ(۷)

کسیکه سخن خویش را استوار گرداند فراوانی فضل خود را آشکار ساخته است

 

۳-مخاطب شناسی

رسولخدا(ص) فرمود:

لَا تـُحَدِّثُوا النَّاسَ بـِمَا لا یَعْرَفُون(۸)

برای مردم آنچه را نمی پذیرند بازگـو نـکنید

 

امام صادق(ع) فرمود:

حـَدِّثُوا النّاسَ بـِما یَعْرِفونَ وَ دَعوا ما یُـنـْکِـرونَ(۹)

برای مردم آنچه را می پذیرند بازگو کنید و انچه را انکار می کنند واگذارید

 

امیرمؤمنان(ع) فرمود:

لَیسَ کُلُّ الْعِلْمِ یَستَطیعُ صاحِبُ الْعِلْمِ أَنْ یُـفَـسِّرَهُ لِکُـلِّ النّاسِ ؛ لِأَنَّ مـِنْـهُمُ الْـقَـوِیَّ وَ الضـَّعـیفَ(۱۰)

هر علمی چنان نیست که دارنده اش بتوانـد آن را بـرای تمـام مـردم تبیین کند زیرا برخی از مردم (در فهم آن) قوی و برخی ضعیف اند

 

۴-زمان شناسی

هر عصری و زمانی اقتضائات خود را دارد باید مبلغ دینـی آنـهـا را بشناسد

شناخت نیازهای جامعه

شناخت مشکلات دینی مردم

شناخت شبهات مطرح در جامعه

شناخت فعالیتهای دشمنان

 

مسائل روز:

۱-انتخابات مجلس و خبرگان

در آستانه دو انتخابات مجلس شورای اسلامی و خبرگان هستیم قرائن و شواهد نشان می دهد هر دو انتخابات حساس خواهد بود لذا درخواست این است که حضرات آقایان روحانیان حتی المقدور از شخص خاصی جانب داری نکنند بلکه معیارها و شاخص ها را برای مردم تبیین کنند

 

۲-موضوع برجام و اتفاقات داخلی

موضوع توافق هسته ای ایران با کشورهای ۱+۵ پس از سالیان متمادی به نتیجه ای اجمالی رسیده است و کلیات آن در مجلس شورای اسلامی تصویب شده است لذا با توجه به دیدگاه های مخالفین و موافقین و انعکاس آن در جامعه و گره زدن موضوعات اقتصادی به این مسأله مشکلاتی را در جامعه به وجود آورده است لذا تبیین بی طرفانه این موضوع و متوجه ساختن مردم به ارزش های دینی و انقلابی از رسالت های روحانیت بویژه با بهره گیری از فرصت های ماه محرم است

 

۳-موضوع داعش در منطقه

موضوع جریانهای تکفیری چند سال است منطقه و نوع کشورهای اسلامی را تحت تأثیر جنایات خود قرار داده است و اکثر کشورها را ناامن ساخته لذا از جمله اهداف آنان ناامن ساختن ایران و تسلط بر کشورهای عراق ،سوریه ،یمن و لبنان است بدین جهت تبیین ویژگیها و مشخصات این جریان خطرناک که مورد حمایت آمریکا ،اسرائیل و عربستان سعودی می باشد از ضروریات اجتناب ناپذیر است

 

۴-موضوع عربستان

همه میدانیم نوع آتش افروزیهای گروه های تکفیری در کشورهای اسلامی با هدایت و کمک های مالی عربستان سعودی صورت میگیرد و خود این کشور مدتی است در یمن و بحرین به جنایات مشغول است و از جمله اهداف آنان طبق اظهار نظرهای متعدد کارگزاران حکومت آل سعود این است که جمهوری اسلامی را تحـت کـنترل خـود در بیـاورنـد

و این موضوع در جنایات اخیری که برای حجاج اتفاق افتاد کاملا روشن و آشکار گردید لذا پرداختن به این موضوع و تحلیل ریشه های آل سعود کاملا ضروری است که در این ماه محرم مسلمانان و شیعیان اهل بیت(ع) در جریان این تهدید قرار بگیرند

 

۵-چند یادآوری پایانی

۱-بعضی از آقایان روحانیان مشکلاتی با امنای مسجد و یا هیئت های عزاداری دارند تقاضا می شود این موضوع با وساطت و همکاری سازمان تبلیغات و اداره اوقاف و شورای روحانیت حل گردد

۲-بعضی از روحانیان محترم مساجد نمی توانند با هیئت عزاداری مسجد همکاری کنند به هر علتی که وجود دارد لذا درخواست می شود اجازه بدهند با هماهنگی سازمان تبلیغات برای هیئـت یـک روحـانی انتـخاب گـردد

۳-با توجه به گسترش کمی و کیفی مبلغان دینی ساماندهی موضوع تبلیغات و همکاری آحاد علمای محترم با سـازمـان تبلـیغات اجتنـاب نـاپـذیر است

 

پی نوشت:

(۱) وسائل الشیعه/حر عاملی، ج ۱۰، ص۴۶۹                                                             

(۲)الارشاد/شیخ مفید ج۲ ص ۱۰۳

(۳)دایره المعارف طهور

(۴)دانشنامه جهان اسلام

(۵)تنبیه الخواطر ج۲ ص ۱۱۸           

(۶)سوره احزاب آیه شریفه ۷۰

(۷) غرر الحکم/آمدی / ۵ / ۲۹۱        

(۸)کتاب الغیبه/نعمالی ص۳۴/۲                     

(۹)دعائم الاسلام/ قاضی نعمان ج۱ص۶۰      

(۱۰)بحار الانوار/مجلسی ج۶ص۱۴۲

 

موضوع: رسالت روحانیت در ماه محرم

مکان: سالن اجتماعات حوزه علمیه امام خمینی ره

مناسبت: همایش روحانیت در آستانه محرم سال ۹۴