جمعه ۱۲ آذر ۱۴۰۰ - الجمعة 28 ربيع ثاني 1443

(۱۳۹۴/۰۸/۱۵) خطبه های نماز جمعه – ۱۵ آبان ۱۳۹۴

خطبه(اول): موضوع:الف:نقش تقوی در عمل انسان عَنْ أبی عبدالله(ع): أُوصیکَ بِتَقْوَی اللهِ وَ الْوَرَعِ وَالْاِجْتِهادِ وَاعْلَمْ أَنَّهُ لا یَنْفَعُ اِجْتِهادٌ لا وَرَعَ فـیهِ(۱)   توضیح: شخصی بنام عمرو بن سعید ثقفی می گوید به امام صادق (ع) عرض کردم من جز چند سال یک بار شما را دیـدار نمی کنم پس مرا دستوری دهـید کـه […]

خطبه(اول):

موضوع:الف:نقش تقوی در عمل انسان

عَنْ أبی عبدالله(ع):

أُوصیکَ بِتَقْوَی اللهِ وَ الْوَرَعِ وَالْاِجْتِهادِ وَاعْلَمْ أَنَّهُ لا یَنْفَعُ اِجْتِهادٌ لا وَرَعَ فـیهِ(۱)

 

توضیح:

شخصی بنام عمرو بن سعید ثقفی می گوید به امام صادق (ع) عرض کردم من جز چند سال یک بار شما را دیـدار نمی کنم پس مرا دستوری دهـید کـه بـه آن عمـل کنـم

امام صادق(ع) فرمود:تو را به پـروای از خدا و ورع و سخت کوشی(در عبادت) سفارش می کنم و بدان که سخت کوشی بدون ورع سودی نخـواهد داشـت

 

ب:دیدگاه اسلام در کیفیت کارها

روز ۱۸ آبان بنام روز کیفیت نامگذاری شده است لذا با توجه به اهمیت موضوع و نقش سازنده آن در رشد و توسعه اقتصادی جامعه و ضرورت فرهنگ سازی در این زمینه لازم دیـدم ایـن موضوع را در خطبه اول مطرح کنم

البته لازم به یادآوری است که موضوع کیفیت از جمله موضوعات مهم و تخصصی اقتصادی ست که بررسی جامع آن از حوصله بحث ما خارج است لکن در حد یک خطـبه مـواردی را لازم بـه یـادآوری مـی دانـیم

 

۱-کیفیت به جای سرعت

در برخی از روایات توصیه شـده اسـت در انـجام کارها به جای سرعت کار دنبال کیفیت آن باشید

 

امیرمؤمنان(ع) فرمود:

لا تَطْلُبْ سُرعَهَ الْعَمَلِ وَاطْلُبْ تَجْویدَهُ فَأِنَّ النّاسَ لایَسْأَلُونَ فی کَـمْ فَرَغَ مِـنَ الْعَمَلِ اِنّـما یَـسْأَلـُونَ عَـنْ جـَوْدَهِ صَـنْعـَتِـهِ(۲)

در پی سرعت عمل مباش بلکه به دنبال خوب انجام دادن آن باش زیـرا مـردم سـوال نمی کنند که در چه مدت کار را انجام داد بلکه از خوبی (و کیفیت) کار می پرسند

 

۲-داشتن تخصص در عمل

در بخشی از روایات توصیه شده است هر کسی که در کاری وارد شده باید در آن زمینه تخصص داشته باشد

امام صادق(ع) فرمود:

کُلُّ ذی صِناعَهٍ مُضْطَرٌّ اِلی ثلاثِ خِلالٍ

هر صنعتگری ناگزیر از داشتن سه خصلت است

یـَجْـتَـلِـبُ بـِهـَا الْـمـَکْــسَبَ

تا کسب و کارش رواج پیدا کند

وَ هُوَ اَنْ یَکونَ حاذِقاً بِعَمَلِهِ     

و آن اینکه در کار خود متخصص باشد

مُـؤَدّیـاً لِـلْأمانَــهِ فـیـهِ

امانت را در کار رعایت کند        

مُسْتَمیلاً لِمَنْ اِسْتَعْمَلَهُ(۳)           

نظر کسی را که کاری به او سپرده جلب نماید

 

۳-توجه به کیفیت کار

مرحوم صدوق در امالی نقل می کند پیامبر اکرم(ص) به درون قبر سعد رفت و لحد وی را چید و آن را با دست خود درست کرد و پیوسته می فرمود: «سنگ بدهید! گل بدهید!» و بدین گونه میان خشتها را محکم کرد. هنگامی که کار ساختن لحد را پایان داد و بر آن خـاک ریـخـت و گـور را پر کرد، فرمود:

إِنِّـی لَاَعْـلـَمُ أنَّهُ سَیَـبـلـَی وَ یَـصِـلُ إِلَـیـهِ الـبَـلاءُ وَ لَکِنَّ اللهَ یـُحِبُّ عَبداً إِذَا عَـمِلَ عـَمَلاً أحکَـمَـهُ(۴)

من می دانم که این قبر به زودی فرسوده می شود و می پوسد؛ ولی خدا بـنده ای را دوست دارد که چون کاری انجام دهد، آن را درست و استوار به انجام برساند

در این ماجرا پیامبر اکرم(ص) حتی در ساختن قـبـر، مـحـکـم کـاری را رعـایـت کرده است.

 

۴-کار امروز را به فردا میندازید

امیرمؤمنان(ع) می فرماید:

أمْضِ لِکلِّ یَوْمٍ عَمَلَه فَاِنَّ لِـکُلِّ یـَوْمٍ ما فـیـه(۵)

هر روز کار همان روز را انجام داده(و کـار امـروز را به فردا میندازید)چه هر روزی کاری برای خود دارد

 

خطبه(دوم):

موضوع:الف:مناسبتهای هفته جاری

۱۷ آبان ۲۵ محرم

روز شهادت امام زین العابدین(ع)(۹۵ق)

بنا به فرموده مرحوم شیخ طوسی در مصباح(۶)

و مرحوم شیخ مفید در کتاب مـسار الشـیعـه(۷)

 

۱۸ آبان ۲۶ محرم

روز شهادت دردناک علی بن الحسن از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) و پدربزرگوار حسین شهید فخ توسط خلیفه جنایتـکار عـباسـی مـنـصور دوانیـقی(۸)

 

۲۰ آبان ۲۸ محرم

سقوط حکومت جور ۵۰۸ ساله بنی عباس توسط هولاکو خان(۶۵۶ق)(۹)

 

توضیح:

لازم به یادآوری است که ظلم و جنایت بنی عـباس در حق خاندان پیامبر(ص)و شیعیان اهل بیت(ع) به مراتب بیشتر از بنی امیه بود بطوریـکه شـاعر عـرب می گـوید

وَاللهِ ما فَعَلَتْ اُمَیَّهُ فیهِمْ           *          مِعْشارَ ما فَعَلـَتْ بَنـِی الْـعـَباسِ(۱۰)

به خدا سوگند که بنی امیه یک دهم ستمی را که بنی عباس به علویان کردند روا نداشتند

پایان جنگ جهانـی اول (۱۹۱۸م)(۱۱)

 

ب:امام زین العابدین(ع) پس از حماسه عاشورا

بطوریکه اشاره گردید طبق نظر دو فقیه بزرگوار شیعه یعنی مرحوم شیخ مفید و مرحوم شیخ طوسی شهادت امام زین العابدین(ع) توسط خلیفه ستمگر اموی ولید بن عـبدالمـلک روز ۲۵ مـحـرم سـال ۹۵ قمـری می بـاشـد

امام زین العابدین(ع) پس از حماسه عاشورا بقیه عمر ۳۴ ساله خود را در مدینه سپری فرمود که دارای مشخصـات و ویـژگـی هـای زیر بـود

 

الف:پرهیز از اقدامات سیاسی

امـام زین الـعابـدیـن(ع) به چند دلیـل از دسـت زدن بـه اقدامات سیاسی و مبارزه علیه خلفای جور پرهیز نمودند

 

۱-امام از ناحیه خلافت اموی کاملا تحت کنترل بود

محمد بن مسلم بن شهاب زُهری از کارگزاران اموی می گوید:عبدالملک بن مروان وضعیت امام زین العابدین(ع) را از من پرسید در پاسـخ گفـتم

لَیْسَ عَلیُّ بْنُ الْحُسَیْن حَیْثُ تَظُنُّ اِنَّهُ مَشْغولٌ بِنَفْسِهْ عبد الملک گفت: فَـنـِعـْمَ ما شَغَـلَ بِـه(۱۲)

 

۲-کناره گیری امام از مردم

پس از حماسه عاشورا و شکست قیام های بعدی برای شیعه نیروی باقی نمانده بود تا امام دست به فعالیت سیاسی بزند امام باقر(ع) که خود در حماسه کربلا حـضـور داشـت می فـرماید:

کَانَ أَبِی عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ(ع) قَدِ اتَّخَذَ مَنْزِلَهُ مِنْ‌ بَعْدِ مَقْتَلِ أَبِیهِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ(ع) بَیْتاً مِنْ شَعْرٍ وَ أَقَامَ بِالْبَادِیَهِ فَلَبِثَ بِهَا عـِدَّهَ سِنِیـنَ کَراهِـیَّـهً لـِمـُخالَطَهِ النّاسِ وَ مُلابَسَتِـهِمْ(۱۳)

پدرم علی بن حسین(ع) پس از کشته شدن پدرش، حسین بن علی(ع)، چندین سال در بادیه و چادر زندگی کرد به خاطر اینکه دوست نداشت با مردم ارتباط داشته باشد

 

۳-حفاظت از بقایای شیعه

در شرایطی که اساس تشیع در معرض نابودی بود امام زین العابدین(ع) با اتخاذ روش مسالمت آمیز توانست شیعه را از سخت ترین دوران حـیات خـود عبـور بدهد

مرحوم کلینی در کافی از امام صادق(ع) نقل می کند که فرمود:

لَقِیَ عَبَّادُ الْبَصْرِیُ‏ عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ (ع) فِی طَرِیقِ مَکَّهَ- فَقَالَ لَهُ یَا عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ تَرَکْتَ الْجِهَادَ وَ صُعُوبَتَهُ وَ أَقْبَلْتَ عَلَى الْحَجِّ وَ لِینَتِهِ

عباد بصری در راه مکه با امام زین العابدین(ع) ملاقات کرد و گفت ای علی بن الحسین جهاد در راه خدا و سختی او را ترک کردی و بسوی حج و آرامش آن می روی

إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یَقُولُ‏          

چون خدای عز و جل می فرماید:

إِنَّ اللَّهَ اشْتـَرى‏ مِنَ الْـمُوْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِــأَنَّ لَــهُمُ الـْجــَنّـَهَ یُـقـاتِـلُـونَ فِـی سـَبـِیـلِ اللَّهِ‏(۱۴)

در حقیقت‏خدا از مؤمنان جان و مالشان را به [بهاى] اینـکه بـهشـت براى آنان باشد خریده است همان کسانى که در راه خدا مى‏جنگند

فَقَالَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ (ع)أَتِمَّ الْآیَهَ فَقَالَ التَّائِبُونَ الْعَابِدُونَ الْحَامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاکِعُونَ السَّاجِدونَ الآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّاهُونَ عَنِ الْمُنکَرِ وَالْحَافِظُونَ لِحُدُودِ اللّهِ وَبَـشِّـرِ الـْمُؤْمـِنـِیـنَ

امام زین العابدین(ع) فرمود:ادامه آیه را بخوان او گفت (آن مؤمنان) همان توبه‏کنندگان پرستندگان سپاسگزاران روزه‏داران رکوع‏کنندگان سجده‏کنندگان وادارندگان به کارهاى پسندیده بازدارندگان از کارهاى ناپسند و پاسداران مقررات خدایند و مؤمنان را بشارت ده

فَقالَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ (ع) إِذَا رَأَیْنَا هَـوُلَاءِ الَّذِینَ هَذِهِ صِفَتُهُمْ فَالْجِهَادُ مَعَهُمْ أَفْـضـَلُ مِـنَ الـْحَـجِّ

امام زین العابدین(ع) فرمود وقتی که انسانهایی را که اینها صفات آنان است دیـدیـد جـهـاد با آنـان بـا فـضـیـلت تـر از حـج اسـت

 

ج:خسارت های جنگ جهانی اول

بطوریکه اشاره گردید ۲۰ آبان مصادف با ۱۱ نوامبر پایان جنگ جهانی اول در سال( ۱۹۱۸ م )می باشدلازم به یادآوری است که این جنگ به بهانه کشته شدن ولی عهد اتریش در سارایوو به دست یک دانشجوی صرب در سال ۱۹۱۴ آغاز گردید و تا سال ۱۹۱۸ به مدت ۴ سال ادامه یافت

 

در این جنگ دو گروه متخاصم اصلی نقش داشتند:

الف:متحدین

مشتکل از کشورهای آلمان،اتریش،مجارستان ،ترکیه ،بلغارستان

 

ب:متفقین

مرکب از کشورهای فرانسه،انگلستان،روسیه،بلژیک ،صربستان ،ژاپن ،ایتالیا ،رمانی ،یونان ،پرتغال ،آمریکا

از جمله آثار زیانبار و فاجعه آمیز این جنگ که آتش افروزان اصلی آن کشورهای غربی و اروپایی بودند عبـارت اسـت از :

۱-کشته شدن متجاوز از ۹ میلیون نفر

۲-مجروح شدن حدود ۲۰ میلیون نفر

۳-وارد آمدن میلیارد ها خسارت در جهان

از جمله نتایـج جنـگ جهانی اول نابودی و از بیـن رفـتن امپراطوری های روسیه ،عثمانی ، اتریش و آلمان بـود(۱۵)

 

ایران در جنگ جهانی اول:

در عین حال که حکومت ایران اعلان بی طرفی کرده بود لکـن از سـه جـهـت مـورد اشـغـال قـرار گرفـت:

۱-نیروهای انگلیسی از جنوب وارد ایران شدند

۲-نیروهای عثمانی غرب کشور را اشغال کردند

۳-روسیه تزاری شمال ایران را به تصرف خود درآورد

عملاً دایره حکومت ایران بر پایتخت آن یعنی تهران خلاصه می شد و مؤظف بود امنیت نیروهای اشغالگر را تأمیـن کـند

از جمله آثار شوم این اشغال قحطی بـود که بـین ۸ الی ۱۰ میلیون نفر از جمعیت ۲۰ میلیون نفری ایران در اثر بیـماری و سـوءتغـذیه از بیـن رفتـند(۱۶)

 

د:مواضع رهبری در مسائل منطقه

مقام معظم رهبری مدظله العالی روز یکشنبه در ملاقات با وزیر امور خارجه ،سفرا و کارداران جمهوری اسلامی طی سخنرانی مهمی مواضع اصولی ،منطقی ،محکم و جهان پسند جمهوری اسلامی و راه حلهای آن در مسائل منطقه فرمودند

 

۱-فلسطین

در مسئله فلسطین ضمن نفی رژیم غاصب و جعلی برگزاری انتخابات با حضور همه فلسطینی ها را پیشنهاد کردیم که با موازیـن جـاری دنـیا کـامـلا منـطبق اسـت

 

۲-سوریه

حرف ما در این زمینه مستحکم ترین حرفهاست ما معتقدیم معنی ندارد کشورهای دیگر دورهم جمع شوند و راجع به یک نظام حکومتی و رییس آن حکومت تصمیم بگیرند این بـدعتی خطـرناک است راه حل مسئله سوریه انتخابات است و برای این کار باید کمکهای نظامی و مالی به معارضین قطع گردد تا مردم در محیطی آرام و امن هر کس را می خـواهـند انتـخاب کنـند

 

۳-عراق

تقسیم این کشور به مناطق عرب شیعه،عرب سنی و کرد کاملا مخالف منافع مردم ،عملی نشدنی و غیر قابل قبول است.وحدت سرزمینی ،تمامیت ارضی عراق و مرجع بودن آرای مردم اصول راه حل ایران درباره عـراق اسـت

 

۴-یمن

رفتار سعودیها در یمن و سوریه یک بام و دوهواست آنها درباره یمن می گویند به درخواست رییس جمهور مستعفی و فراری یمن در این کشور دخالت نظامی کردند اما در سوریه حاضر نیستند به درخواست قـانـونـی ایـن کـشـور از حـمایـت مـعارضـین مسـلح دسـت بکـشند

 

۵-بحرین

مردم بحرین هیچ چیزی جز حـق رأی و حـق انتـخـاب نمی خواهند و ما این درخواست آنها را منطقی میدانیم عامل اصلی این ناامنی ها حمایت آمریکا از رژیم صهیونیستی و گروههای تروریستی است این سیاستها با سیاستهای جمهوری اسلامی صد و هشتاد درجه متفاوت است(۱۷)

 

خطبه در خبرگزاریها:

خبرگزاری ایسنا

خبرگزاری ایرنا

خبرگزاری فارس

خبرگزاری رسا

خبرگزاری تسنیم

 

پی نوشت:

(۱)اصول کافی (مترجم)ج۴ ص ۱۸۱

(۲)شرح نهج البلاغه /ابن ابی الحدید ج۲۰ ص ۲۶۷

(۳)تحت العقول/حرانی ص ۲۳۷                                          

(۴)کتاب الامالی/صدوق ص۳۴۴                                    

(۵)نهج البلاغه ۱۰۲۲ عبده ۳/۱۲۰

(۶)مصباح المتهجد/شیخ طوسی ص ۵۵۱                  

(۷)مسار الشیعه/شیخ مفید ص ۲۶                   

(۸)البدایه و النهایه /ابن اثیر ج ۹ ص ۱۳۲

(۹)وقایع الایام /محدث قمی ص ۲۲۶                       

(۱۰)شرح میمیه /ابوفراس ص ۱۱۹                           

(۱۱)پایگاه اطلاع رسانی دانش نامه رشد

(۱۲)مناقب ابن شهر آشوب ج۳ ص ۲۶۳

(۱۳)الاقبال/ابن طاووس ج۲ ص ۲۷۳

(۱۴)سوره توبه آیه ۱۱۱

(۱۵)صد جنگ بزرگ تاریخ /غفوری ص۴۸۳

(۱۶)ایران در جنگ جهانی اول

(۱۷)پایگاه اطلاع رسانی دفتر رهبری