یکشنبه ۱۴ آذر ۱۴۰۰ - الأحد 1 جماد أول 1443

(۱۳۹۴/۱۲/۱۹) رونمایی از کتاب تحلیل مفهومی سوگندهای قرآنی

عن علی(ع): ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَیْهِ الْکِتَابَ     سپس بر او(محمد(ص))قرآن نازل کرد       ۱-نُوراً لَا تُطْفَأُ مَصَابِیحُهُ                        نوری است که چراغ آن خاموش نمی شود ۲-وَ سِرَاجاً لَا یَخْبُو تَوَقُّدُهُ                    و چراغی است که شعله آن فروکش نمی کند ۳-وَ بَحْراً لَا یُدْرَکُ قَـعـْرُهُ                   دریایی است که کسی به عمق […]

عن علی(ع):

ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَیْهِ الْکِتَابَ    

سپس بر او(محمد(ص))قرآن نازل کرد      

۱-نُوراً لَا تُطْفَأُ مَصَابِیحُهُ                       

نوری است که چراغ آن خاموش نمی شود

۲-وَ سِرَاجاً لَا یَخْبُو تَوَقُّدُهُ                   

و چراغی است که شعله آن فروکش نمی کند

۳-وَ بَحْراً لَا یُدْرَکُ قَـعـْرُهُ                  

دریایی است که کسی به عمق آن نمی رسد

۴-وَ مِنْهَاجاً لَا یُضِلُّ نَهْجُهُ                      

و راه روشنی است که پیمودن آن گمراه نمی کند

۵-وَ شُعَاعاً لَا یُظْلِمُ ضَوْءُهُ                      

شعاعی است که نور آن تاریک نمی شود

۶-وَ فُرْقَاناً لَا یُخْمَدُ بُرْهَانُهُ      

وسیله تمییزی که دلیل آن بی اثر نمی شود

۷-وَ تِبْیَاناً لَا تُهْدَمُ أَرْکَانُهُ        

و ساختمانی است که ارکان آن منهدم نمی شود

۸-وَ شِفَاءً لَا تُخْشَى أَسْقَامُهُ      

و شفایی است که بیماری های آن ترسیده نمی شود

۹-وَ عِزّاً لَا تُهْزَمُ أَنْصَارُهُ           

و نیرویی است که یاران آن منهزم نمی شوند

۱۰-وَ حَقّاً لَا تُخْذَلُ أَعْوَانُهُ(۱) 

و حقی است که مددکاران آن بی یاور نمی مانند

 

مقدمه:

موضوع جلسه رونمایی از کتاب تحلیل مفهومی سوگندهای قرآنی نوشته جناب حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمد باقر آقازاده می باشد .چون موضوع کتاب در ارتباط با قسم های قرآنی است لذا لازم می دانم در این رابطه مطالـبی را مـطرح کـنم

 

الف:مباحث مربوط به قسم

ابتدا لازم به یادآوری است که موضوع قسم و یا سوگند دارای مباحث متعدد و شاخه های مختلف در علوم و معارف اسلامی می باشد و شاید پرداختن به همه این موضوعات چند جلد کتاب بشود لذا بصورت فهرست بر بخشی از این مـوضـوعـات اشـاره می کنیم

۱-معنی لغوی و اصطلاحی قسم

۲-واژه های مترادف با کلمه قسم

۳-قسم در تاریخ زندگی بشر

۴-حکمت و فواید قسم خوردن

۵-انواع قسم های مطرح شده در قرآن

۶-چرایی قسم های خداوند در قرآن

۷-قسم های مربوط به انبیاء الهی در قرآن

۸-فلسفه قسم های خدا به موجودات هستی

۹-قسم در فقه و ارکان،اقسام و احکام آن

۱۰-پرسش ها و شبهات در مورد قسم

{gallery}18{/gallery}

ب:اشاراتی به قسم های قرآن

لازم به یادآوری است موضوعات مربوط به قسم های قرآن بسیار متعدد و گسترده می باشد و ضرورت دارد مورد بحث و بررسی جدی قرار بگیرد لذا لازم می دانم به بخشی از آنها به صـورت اجمالی اشـاراتی داشـته بـاشـم

 

الف:آمار کلی قسم های قرآنی

۱-قسم های قرآن در ۴۴ سوره مطرح شده است

۲-قسم های قرآن در ضمن ۱۰۴ آیه بیان شده است

۳-در کل قرآن ۱۱۸ مورد قسم یاد شده است

۴-در ضمن ۳۳ سوره خداوند ۹۵ بار قسم یاد کرده است

۵-در کل قرآن ۲۳ سوره آغازش با قسم است

۶-۴ مورد از قسم های قرآن مربوط برادران یوسف است

۷-یک مورد از قسم های قرآن مربوط به سوگند ساحران بر فرعون است

۸-یک مورد قسم شیطان در اغواء بندگان غیر مخلص می باشد

۹-۱۵ مورد از قسم های قرآن مربـوط بـه قـسم های مشرکین و منافـقین و منکرین روز قیامت می‏باشد

 

ب:انواع قسم های قرآن

در قرآن به انواع پدیده ها و موجودات قسم یاد شده است که نمایانگر عظمت و ویژگی های بارز آنهاست که به عنوان نمونه ۱۷ مورد را نـام مـی بـریم

۱-سوگند به خداوند

۲-سوگند به قرآن

۳-سوگند به فرشتگان

۴-سوگند به قیامت

۵-سوگند به هستی

۶-سوگند به شب و روز

۷-سوگند به آسمان

۸-سوگند به ستاره

۹-سوگند به مکه

۱۰-سوگند به عصر

۱۱-سوگند به قلم

۱۲-سوگند به پیکارگران

۱۳-سوگند به جان پیامبر(ص)

۱۴-سوگند برای ارسال رسل

۱۵-سوگند برای وعده­ی روزی

۱۶-سوگند به انسان

۱۷-سوگند به بعضی از میوه­ها

 

ج:فلسفه و فواید قسم های قرآن

قسم هایی که در قرآن مطرح شده و یا کلا نوع قسم هایی که انسان ها در محاورات روزمره یاد می کنند دارای حکمت ها و فواید مـتـعـددی هسـتند کـه بـه بـعضی از آنـها اشـاره مـی شـود

۱-تأکید بر مطلبی که بر او قسم یاد می شود

۲تعظیم و بزرگ داشتن آنچه بدان سوگند یاد می‏شود

۳-هدایت به اسرار نهـفته در اشیایی که به آنها سوگند یاد می‏شود

۴-اثبات کردن مطالبی که بر آنها، سوگند یاد می‏شود

۵-بیان عظمت چیزی که مورد قسم قرار می گیرد

۶-تأثیر گذاری در مخاطب: چـون هـر گاه گـوینـده، سخـن خـود را قاطعانه بیان کند، از نظر روانى در قلب شنونده بیـشتر اثر مى‏گذارد

۷-استدلال: با تأمل در بعضی از سوگـندهاى قـرآن مـى‏تـوان فهمید که این سوگندها، نوعی استدلال و اقامه برهان است

۸-اتمام حجت: در بعضی از آیات هدف خداوند از سوگند و قسمی که یـاد کـرده اسـت اتـمام حجت به افراد است

۹-اثبات مقسم علیه و توجه دادن به واقعیت داشتن مورد قسم که قبلاً مورد انکار بوده یا در آن شک و تردید داشـته یا موهـوم و خیـالی اش مى‏پـنداشـته‏اند

۱۰-رد کردن افکار خرافى و اعتقادات جاهلانه اى که انسان های قدیم و حتـى انسـان متـمدن امـروز نـسـبـت بـه بـعـضى امـور داشـتـه و دارد

 

د:کتاب و مؤلف آن

بطوریکه همه اعضای جلسه می دانند موضوع این اجتماع رونمایی از کتاب تحلیل مفهومی سوگند های قرآنی نوشته جناب حجت الاسلام والمسلمین آقای آقازاده می باشد .در این زمینه دو مطلب را یادآوری می کنم

 

۱-ویژگی های مؤلف

اینجانب متجاوز از ۴۵ سال سابقه رفاقت و دوستی با مؤلف محترم دارم که در طول این مدت ایشان را با ویژگی های زیر می شناسم

دارای حافظه قوی و ذهنی جوّال هستند

برخوردار از صراحت لهجه و قاطعیت در مواضع

تسلط ستودنی بر آیات قرآن و تاریخ اسلام

دارای نظم در کارها توأم با اراده قوی

استقلال در مواضع و حریت در اندیشه

تسامح و سازشکاری در اصول در قاموس ایشان وجود ندارد

اینجانب او را ولایت مدار به معنای واقعی می شناسم

 

۲-نقدی بر کتاب

۱-کتاب شامل تمامـی قسـم های قـرآن نـمی باشد باید در چاپ های بعدی تکمیل گردد

۲-انتخاب عناوین می توانست بهتر از این باشد

۳-اگر آیات قسم در متن کتاب تقسیم بندی می شد بهتر بود

۴-شماره گذاری برای عناوین ضروری بود(۷۸ مورد است)

 

پی نوشت:

(۱)نهج البلاغه خطبه ۱۹۸

 

مکان: سالن کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

موضوع:مباحثی در ارتباط با قسم های قرآن

مناسبت: رونمایی از کتاب تحلیل مفهومی سوگندهای قرآنی