یکشنبه ۱۴ آذر ۱۴۰۰ - الأحد 1 جماد أول 1443

(۱۳۹۵/۰۲/۱۲) مواضع هر انسانی را شاکله اعتقادی او تعیین می کند

قال الله تبارک و تعالی: قُـلْ کـُلٌّ یَـعْــمــَلُ عَـلَـى شَـاکِـلَـتـِهِ فَرَبُّکُـمْ أَعْلـَمُ بِـمَنْ هُوَ أَهـْدَى سَبِیلًا(۱) بگو هر کس بر حسب ساختار (عقیدتی)خود عمل مى‏کند و پروردگار شما به هر کـه راه‏یافـته‏تـر باشـد دانـاتـر اسـت   ۱-مقدمه: امروز در آستانه چند مـناسبـت قـرار داریـم چـون فردا ۱۲ اردیبهشت چند مناسبت مهم دارد از قبیل: ۱-روز […]

قال الله تبارک و تعالی:

قُـلْ کـُلٌّ یَـعْــمــَلُ عَـلَـى شَـاکِـلَـتـِهِ فَرَبُّکُـمْ أَعْلـَمُ بِـمَنْ هُوَ أَهـْدَى سَبِیلًا(۱)

بگو هر کس بر حسب ساختار (عقیدتی)خود عمل مى‏کند و پروردگار شما به هر کـه راه‏یافـته‏تـر باشـد دانـاتـر اسـت

 

۱-مقدمه:

امروز در آستانه چند مـناسبـت قـرار داریـم چـون فردا ۱۲ اردیبهشت چند مناسبت مهم دارد از قبیل:

۱-روز شهادت آیت الله شیخ مرتضی مطهری

۲-روز جهانی کار و کارگر

۳-روز معلم

۴-روز عقیدتی سیاسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

 

تقریبا نوع این مناسبتها در ارتباط با هم هستند چون شهید مطهری هم معلم بودند هم مروج عقاید اسلامی و هم تبیین کننده نقش و جایگاه کار و کارگر در کتابهای متعدد و ما از میان این مناسبتها روز عقیدتی سیاسـی را پی مـی گیـریم

 

۲-نقش عقیده در زندگی انسان

در ارتباط با نقش تعیین کننده و سرنوشت ساز عقیده در زندگی روزمره انسان آیات و روایات متعددی وجود دارد که به عنوان نمونه چند مورد را یادآوری می کـنیم

الف:تمامی موضع گیری ها و جهت گیری های انسان در حوادث و اتفاقات روزمره بر مبنای عقاید او شکل می گیرد لذا قرآن می فرماید:کـُلٌّ یَـعْمــَلُ عَـلَـى شَاکِـلَـتـِهِ

 

ب:معیار سنجش تمامی رفتارهای انسان بر مبنای عقاید اوست چون اگر رفتارهای شایسته انسان اگر از عقیده صحیح برنخیزد از نظر اسلام ارزشی نداردلذا امام باقر(ع) می فرماید:لا یَنْفَعُ مَعَ الشَّکِ وَالـْجُحُودِ عَمَلٌ(۲) یعنی با تردید بر این کار هیچ رفتاری سودمند نیست

 

ج:تمامی مواضع دفاعی و نظامی جامعه اسلامی بر اساس و مبنای عقاید توجیح می شود در کتب حدیثی نقل شده در جنگ جمل شخصی از امیرمؤمنان(ع) پرسید آیا تو میگویی که خدا یکی است؟امیرمؤمنان(ع) در برابر اعتراض اطرافیان خود به آن مرد بادیه نشین چنین فرمود:

دَعـُوهُ فَاِنَّ الَّذی یُـریدُهُ الْاَعْـرابـیُّ هُوَ الَّذی نُـریـدُهُ مِـنَ الْـقَـوْمِ(۳)

او را رها کنید به راستی آنچه بادیه نشین می طلبد همان است که ما از این گروه(جملیان)می خواهیم

 

تقلید در عقاید محکوم است:

بر اساس مـفـاد روایـات مـتعدد تـقـلید و پـیروی کردن از دیگران در عقاید اسلامی محکوم است

 

امام صادق(ع) می فرماید:

مَنْ دَخَلَ فی هذَا الدّینِ بِالـرِّجالِ أَخْـرَجـَهُ مِنْهُ الرِّجالُ کَـما اَدْخَـلوهُ فیه(۴)

هر کس بوسیله شخصیت ها به دین روی آورد بواسطه آنان نیز از دین بیرون رود

 

در جنگ جمل شخصی بنام حارث بن حَوْط که در رکاب امیرمؤمنان(ع) می جنگید وقتی عایشه را فرمانده سپاه مقابل یافت و چهره های پیشتاز در مسلمانی چون طلحه و زبیر را دید خطاب به امـیرمؤمـنان(ع) گـفـت:

یا اَمیرَالْمُؤْمِنینَ ما أَری طَلْحَهَ وَ الزُّبِـیْرَ و عـائِـشـَهَ اِجـْتَـمـَعُـوا اِلّا عَلـی حَـقٍّ(۵)

ای امیرمؤمنان نمی توانـم بفـهـمم که طلـحـه،زبیر و عایشه جز بر راه حق اتفاق داشته باشند

 

در بعـضی از نقـلها وارد شده که حارث بن حوط خطاب به امیرمؤمنان(ع) چنین گفـت:

أَتَرانی أَظُنُّ اَصْحابَ الْجَمَلِ کانُوا عَلی ضَلالَهٍ؟(۶)

آیا می پنداری که من اصحاب جمل را بر گمراهی می بینم؟

 

امیرمؤمنان(ع) پرسش حارث را به گونه ای دادند که طاها حـسـین از شخصیت های برجسته اهل سنت آن پاسخ را چنین توصیف می کند:در آن شرایط ،سخنی استوارتر و بلند مرتبه تر از این وجود نداشت …و سخنی به این بزرگی ،پس از سکوت وحی و انقطاع ندای آسمان هرگز از کسی شنیده نشد(۷)

 

پاسخ امام چنین است:

لا یُـعْـرَفُ الـْحَـقُّ بِالرِّجالِ اِعْـرِفِ الـْحَـقَّ تَـعـْرِفْ اَهـْلـَهُ(۸)

حقیقت بواسطه مردمان شناخته نمی شود اول حقیقت را بشناس تا بتوانی پیروان او را بشناسی

 

ویژگی های مربیان:

با توجه به اینکه نوع عزیزان حاضر در جلسه مربیان و هادیان بسیجیان هستند لذا لازم می دانم مواردی را تحت عنوان ویزگی ها و خصوصیات لازم در مربیان و مبلغان دینی از دیدگاه قرآن و اهل بیت(ع) یادآوری کنم

 

۱-سخن گفتن از روی علم و دانش

این موضوع بقدری اهمیت دارد که خداوند در قرآن در حق پیامبر بزرگوار چنـین می فرمـایـد:

وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَیْنَا بَعْضَ الْأَقَاوِیـلِ لَأَخَـذْنَا مـِنْـهُ بِالْیـَمِـیـنِ ثـُمَّ لَقَطـَعْنَا مـِنْهُ الْـوَتِـیـنَ(۹)

و اگر [او] پاره‏اى گفته‏ها بر ما بسته بوددست راستش را سـخت مى‏گـرفتیم سپس رگ قلبش را پـاره مى‏کـردیم

 

۲-پاسخ عالمانه به پرسش ها

قطعا در ضمن جلسات سوالاتی از مربیان محترم چه در زمینه متن درس و یا زمینه های دیگر پرسیده می شود لذا باید توجه شود که پاسخ ها بسیار دقیق و مرّ دین بوده باشد و هر چیزی را که نمی دانیم نباید پاسخ دهیم

امام صادق(ع) می فرماید:

مَنْ أَجابَ فی کُلِّ ما یُسْئَلُ عَنْهُ لـَمَجـْنونٌ(۱۰)

هر کس پاسخ هر چه را که از او پرسیده می شود بدهد دیوانه است

 

۳-دعوت و هدایت توأم با عمل

در این زمینه دستور العمل ها و روایات متعددی از اهل بیت(ع) وارد شده است به عنـوان نمونه دو مورد را یادآوری می کنم:

امام صادق(ع) می فرماید:

کُونُوا دُعاهَ النّاسِ بِاَعْمالِکُمْ وَ لا تَکُونُوا دُعاهً بِاَلْسِنَتِکُمْ(۱۱)

مردم را با رفتار نیـک فراخـوانید و فقـط با زبـان خـود دعـوت به خیر ننـمایید

 

امیرمؤمنان(ع) می فرماید:

أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی وَاللَّهِ مَا أَحُثُّکُمْ عَلَى طَاعَهٍ إِلَّا وَأَسْبِقُکُمْ إِلَیْهَا وَلَا أَنْهَاکُمْ عَنْ مَعْصِیَهٍ إِلَّا وَأَتَنَاهَى قَبْلَکُـمْ عَنـْهَا(۱۲)

ای مردم سوگند به خدا من شما را به طاعتی تـشویق نـکردم مگر آنکه خود در عمـل به آن پیشی گرفتم و از معصیتی نهی نکردم مگر آنـکه پیـش از شمـا از آن پـرهـیز کـردم

 

۴-داشتن اخلاص در نیت

موضوع اخلاص از ارکان موفقیت مبلغان ،مربیان و هادیان دینی است و در نوع آیات و روایات بر آن تأکید شده است و به عنوان رمز موفقیت در فعالیت های دینی معرفی شـده است

 

امیرمرمنان(ع) می فرماید:

اَلْکَلِمَهُ اِذا خَرَجَتْ مِنَ الْقَلْبِ وَقَعَتْ فِی الْقَلْبِ وَ اِذا خَـرَجَـتْ مِنَ اللِّسانِ لَـمْ یَـتَـجاوَزِ الْاُذُن(۱۳)

هر گاه سخنی از دل برخیزد در دل می نـشیند و هـر گاه از زبـان بـیـرون آیـد از مـرز گـوش هـا در نـمی گـذرد

 

پی نوشت:

(۱)سوره اسرا آیه شریفه ۸۴

(۲)اصول کافی/کلینی ج۲ ص۴۰۰                           

(۳)توحید صدوق، صفحه ۸۳، حدیث ۳.                             

(۴)کتاب الغیبه /نعمانی ص ۲۲

(۵)الامالی/شیخ طوسی ص ۱۳۴        

(۶)شرح نهج البلاغه ج۱۹ ص ۱۴۷                

(۷)دانشنامه عقاید اسلامی ج۱ ص ۵۰           

(۸)روضه الواعظین/نیشابوری ص ۳۹

(۹)سوره الحاقه آیه شریفه ۴۴-۴۶                                                                            

(۱۰)بحار الانوار/مجلسی ج۲ ص ۱۱۶

(۱۱)مشکاه الانوار/طبرسی ص ۹۶                                         

(۱۲)نهج البلاغه خطبه ۱۷۵                

(۱۳)شرح نهج البلاغه /ابی الحدید ج۲۰ ص ۲۸۷

 

مکان:پادگان شهید شرفخانلو

موضوع: نقش عقاید در زندگی انسانها

مناسبت: ۱۲ اردیبهشت روز عقیدتی سیاسی