پنج شنبه ۱۱ آذر ۱۴۰۰ - الخميس 27 ربيع ثاني 1443

(۱۳۹۵/۰۹/۱۲) خطبه های نماز جمعه – ۱۲ آذر ۱۳۹۵

  خطبه(اول):   موضوع:الف:دوستداران اهل بیت پرهیزکار باشند                 عن الصادق(ع):   عَلَیْکُمْ بِالْوَرَعِ     بر شما باد پرهیزکاری   فَاِنَّهُ الدّینُ الَّذی نُلازِمُهُ            زیرا پرهیزکاری همان دینی است که ما ملازمش هستیم   وَ نَـدیــنُ اللهَ تَـعالـی بِـهِ       و خداوند را بوسیله آن دینداری میکنیم   وَ نـُریـدُهُ مِـمَّـن یُـوالینا       […]

 

خطبه(اول):

 

موضوع:الف:دوستداران اهل بیت پرهیزکار باشند

 

           

 

عن الصادق(ع):

 

عَلَیْکُمْ بِالْوَرَعِ  

 

بر شما باد پرهیزکاری

 

فَاِنَّهُ الدّینُ الَّذی نُلازِمُهُ         

 

زیرا پرهیزکاری همان دینی است که ما ملازمش هستیم

 

وَ نَـدیــنُ اللهَ تَـعالـی بِـهِ    

 

و خداوند را بوسیله آن دینداری میکنیم

 

وَ نـُریـدُهُ مِـمَّـن یُـوالینا      

 

و آن را از کسانیکه ما را دوست می دارند میخواهیم

 

لا تُـتـْعِبـُونا بِالشَّفاعَهِ(۱)          

 

ما را با شفاعت به زحمت نیافکنید

   

ب:عوامل کمال انسان در فرهنگ اهل بیت(ع)

 

یکی از موضوعاتی که از صدر اسلام در میان دانشمندان رشته های مختلف علوم مورد بحث و بررسی بوده کمال انسان می باشد و موضوعات متعددی مورد بررسی و پژوهش قرار گرفته است از قبیل:

 

۱-بررسی مفهوم کمال اعم از لغوی و اصطلاحی(۲)

 

۲-دیدگاه مکتبهای مختلف اخلاقی در مورد انسان کامل از قبیل:مکتب ،عقل،مکتب مـحـبت،مـکتب قـدرت و مـکتـب عشـق(۳)

 

۳-کمال انسان از دیدگاه قرآن(۴)

 

۴-علل و عوامل رسیدن انسان به کمال(۵)

 

۵-موانع رسیدن انسان به کمال(۶)

 

۶-عوامل کمال انسان از دیدگاه اهل بیت(ع)

   

ما بخش آخر از موضوع را یعنی عوامـل کـمال انسـان از دیدگاه اهل بیت(ع) را مورد بررسی قرار می دهیم

   

امام رضا(ع) فرمود:

 

لا یستکمِلُ عَبدٌ حقیقه الایمانِ حَتّی تکون فیه خِصالٌ ثلاثٌ

 

بنده ای حقیقـت ایـمان را کـامـل نکـند تا اینـکه سـه خـصلـت در او باشـد

 

اَلـتَّـفـقُّـهُ فِـى الدّینِ

 

شناخت عمیق از دین

 

وَالتَّقدیرِ فِى المَعیشَهِ  

 

برنامه ریزی در زندگی

 

وَالصَّبرُ عـَلَى الـرَّزایا(۷)

 

شکیبایی در برابر پیش آمدهای ناگوار

   

توضیح:

 

مفاد این روایت با کمی اختلاف در تعبیرات از ائمه بزرگوارِ(ع) دیگر نیز نقل شده اسـت:

 

الف:از امام باقر(ع) نقل شده        

 

اَلْکـَمالُ کُلُّ الْکـَمالِ اَلتَّفَقُّهُ فِی الدّین…(۸)

 

ب:از امام صادق(ع) نقل شده      

 

لا یَصْلُحُ الـْمُؤْمِنُ اِلّا علی ثلاثِ خِصالٍ…(۹)

 

ج:از امیرمؤمنان(ع) نقل شده        

 

ثَلاثَهٌ بِـهِنُّ یَکْـمُلُ الْـمُسلـِمُ اَلتَّفَقُّهُ فِی الدّین…(۱۰)

 

د:از امام صادق(ع) نقل شده        

 

کمالُ المؤمنُ فی ثلاثِ خصالٍ اَلتَّفَقُّهُ فِی الدّین…(۱۱)

   

توضیح ویژگی اول(اَلتَّفقُّهُ فِى الدّینِ):

 

در ارتبـاط بـا معنـی فقه ، تفـقه در دیـن و فقیه چند نکته را لازم به یادآوری می دانم:

 

۱-در کتب لغت برای واژه فقه معانی متعددی مطرح شده است از قبیل:فهمیدن ،دانش،رسیدن به علم غائب بوسیله علم شاهد و داشـتن بصیرت(۱۲)

  

۲-بر اساس یک تقسیم بندی کلی تمامی معارف دین اسلام را بر سه قسم تقسیم نموده اند معارف اعتقادی ،معارف عملی و معارف اخلاقی و هدف از تفقه در دین در زبان روایات مربوط به هر سه بخش می شود و اختصاص به معارف عملی ندارد(۱۳)

   

۳-صاحب مجمع البحرین در ضمن توضیح در معنی فقه می نویسند:

 

وَ فِی الْحَدیثِ:مَنْ حَفِظَ عَلی اُمَّتی اَرْبَعینَ حَدیثاً بَعَثَهُ اللهُ فَقیهاً عالِماً

   

سپس چنین ادامه می دهند:

 

قالَ بَعْضُ الشّارِحینَ لَیْسَ الْمُرادُ بِهِ الْفِقْهُ بِمَعْنَی الْفَهْمِ فَاِنَّهُ لایُناسِبُ الْمَقامَ وَلَا الْعِلْمُ بِالْاَحْکامِ الشَّرْعِیَّهِ عَنْ اَدِلَّتِهَا التَّفْصیلیَّهِ فَاِنَّهُ مَعْنَیً مُسْتَحْدَثٍ بَلِ الْمُرادُ بِهِ الْبَصیرَهُ فی اَمْرِ الدّینِ وَالْفِقْهُ اَکْثَرَ مایَأْتی فِی الْحَدیثِ بِهذَا الْمَعْنی وَالْفَقیهُ هُوَ صاحِبُ هذِهِ الْبَصیرَهِ(۱۴)

   

۴-در مــورد ضـرورت تفـقـه در دیـن روایات متعددی وجود دارد از جمله:

 

الف:امیرمؤمنان(ع) فرمود:

 

لاخَیْرَ فی عِبادَهٍ لَیْسَ فِـیْـها تَفَـقُّهٌ

 

عبادتی که در او فهم وجود ندارد خیری نیست

 

وَلاخَیْرَ فی عِـلْـمٍ لَیْـسَ فیهِ تَـفَکُّـرٍ

 

دانشی که همراه با اندیشه بنا خیری نـدارد

 

وَلا خَیْرَ فی قِرائَهٍ لَیْسَ فیـها تَدَبُّـرٍ(۱۵)

 

و قرائتی که درش تـدبـر نبـاشد سـودی نـیـست

   

ب:رسولخدا(ص) فرمود:

 

قَلیلُ الْفِقْهِ خَیْرٌ مِنْ کَثیرِ عِبادَهٍ(۱۶)

 

فهم و بصیرت اندک بهتر از عبادت زیاد است

   

ج:امیرمؤمنان(ع) فرمود:

 

فَاتَّقُوا الْفاسِقَ مِنَ الْعُلَـماءِ وَالـْجاهـِلَ   

 

از دانشمندان فاسق و عبادت کنندگان نادان

 

مِنَ الْمُتَعَبِّدینَ اُولئِکَ فِتْنَهُ کُلِّ مَفْتُونٍ(۱۷)

 

بپرهیزید که اینان فتنه هر فتنه زده ای هستند

   

خطبه(دوم):

 

موضوع:الف:مناسبتهای هفته جاری

   

مناسبتهای این هـفـته از امـروز جمـعه ۱۲ آذرالی پنجشنبه ۱۸آذر به ترتیـب زیر مـی باشـنـد

   

۱-روز۱۲ آذر                

 

روز قانون اساسی جمهوری اسلامی به مناسبت تصویب قـانـون اساسی جمهوری اسلامی ایران در چنین روزی در سال(۵۸ش)(۱۸)

   

۲-روز ۱۳ آذر                           

 

روز جهانی معلولان(۱۹)                               

 

روز بیمه(۲۰)

   

۳-روز ۱۶آذر                            

 

روز دانشجو(۲۱)

   

۴-روز ۸ ربیع الاول ۱۸ آذر         

 

روز شهادت امام حسن عسکری(ع)(۲۲)       

 

آغاز امامت امام عصر عج(۲۳)

   

ب:ویژگی های برجسته قانون اساسی

 

بطوریکه اشاره گردید با توجه به تصویب نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مورخه ۱۲/۹/۵۸ این روز به عنوان روز قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نامگذاری شده است بدین جهت چند نمونه از ویژگی های برجسته آن را یادآوری می کنیم:

   

۱-نظام جمهوری اسلامی نظامی است بر پایه ایمان به خدای یکتا ،وحی الهی ،عدل خدا ،امامت و رهبری مستمر ،کرامت و ارزشهای والای انسانی پایه گذاری شده است(۲۴)

   

۲-ولایت مطلقه فقیه از جمله قوانین برجسته و ویژگی مهم قانون اساسی جمهوری اسلامی است که در اصل ۵۷ می گوید :قوای حاکم در جمهوری اسلامی ایران عبارت‏اند از قوه مقننه، قوه مجریه و قوه قضاییه که زیر نظر ولایت مطلقه امر و امامت امت بر طبق اصول آینده این قانون اعمال می‏گردند(۲۵)

   

۳-با توجه به وجود قومیت های مختلف در کشور اسلامی ایران، قانون اساسی در اصول مختلف بر وحدت ملی تأکید کرده است و موازین زیر را در این زمینه مورد توجه قرار داده است(۲۶)

 

الف:برخورداری همه اقوام از حقوق مساوی(۲۷)

 

ب:به رسمیت شناختن دیگر مذاهب اسلامی(۲۸)

 

ج:به رسمیت شناختن ادیان توحیدی(۲۹)

 

د:حق استفاده اقوام از زبان های محلی و قومی در مطبوعات ،رسانه های گروهـی و تدریـس ادبیـات آنهـا در مـدارس در کنـار زبان فارسـی(۳۰)

   

۴-بر اساس اصل ۱۱ قانون اساسی به حکم آیه شریفهاِنَ هذِهِ اُمَتُکُم اُمَهً وَحِدَهً وَ اَنَا رَبُکُم فَاعبُدون(۳۱) (این است آیین شما،آیینی واحد و من پروردگار شمایم ، پس تنها مرا بپرستید) همه مسلمانان یک امت اند و دولت جمهوری اسلامی ایران مؤظف است سیاست کلی خود را بر پایه ائتلاف و اتحاد ملل اسلامی قرار دهد و کوشش پیگیر به عمل آورد تا وحدت سیاسی ،اقتصادی و فرهنگی جهان اسلام را تحقق بخشد(۳۲)

   

ج:امام عسگری(ع) و زمینه سازی برای عصر غیبت

 

بطوریکه اشاره گردید ۸ ربیع الاول مصادف با روز شهادت امام عسکری(ع) و آغاز امامت امام عصر عج می باشد و یکی از فعالیت های گسترده امام عسکری آماده سازی جامعه برای عصر غیبت بوده و این حرکت از دوران امام هادی(ع) شروع شده بود .مورد زیر از این جمله می باشد

   

احمد بن اسحاق می گوید بر امام عسکری وارد شدم و می خواستـم از جانشین پس از وی سوال کنم آن بزرگوار آغاز به سخن کرد و فرمود:

 

یَا أَحْمَدَ بْنَ إِسْحَاقَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَتَعَالَى لَمْ یُخَلِّ الْأَرْضَ مُنْذُ خَلَقَ آدَمَ(ع) وَلَا یـُخَلِّیـهَا إِلَى أَنْ تَقـُومَ السَّاعَهُ

 

ای احمد بن اسحاق خدای تعالی از زمان آدم زمین را تا روز قیامت خالی نگذاشته است

 

مِنْ حـُجَّهٍ لِلَّهِ عَلَـى خَلْقـِهِ بـِهِ یَـدْفَـعُ الْبَلَاءَ عَـنْ أَهْلِ الْأَرْضِ وَبِهِ یُنَزِّلُ الْغَیْثَ وَبِهِ یُخْرِجُ بَرَکَاتِ الْأَرْضِ

 

از حجتی که به واسطه او بلاها را از اهل زمین دفع می کند و به خاطر او باران می فرستد و برکات زمین را بیرون می آورد

   

احمد بن اسحاق می گوید به آن حضرت عرض کـردم ای فرزند رسول خدا امام و جانشین پس از شما کیست:

 

فَنَهَضَ(ع) مُسْرِعاً فَدَخَلَ الْبَیـْتَثُـمَّ خـَرَجَ وَعَلَـى عَاتـِقِـهِ غُلَامٌ کَأَنَّ وَجْهَهُ الْقَمَرُ لَیْلَهَ الْبَدْرِ مِنْ أَبْنَاءِ الثَّلَاثِ سِنِینَ

 

شتابان برخاست و داخل خانه شد و سپس برگشت در حالی که بر شانه اش کودکی سه ساله بود که صورتش مانند شب ۱۴ می درخشید

 

فَقَالَ: یَا أَحْمَدَ بْنَ إِسْحَاقَ لَوْ لَا کَرَامَتُکَ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَعَلَى حُجَجِهِ مَا عَرَضْتُ عَلَیْکَ ابْنِی هَذَا إِنَّهُ سَمِیُّ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه وآله وَکَنِیُّهُ الَّذِی یَمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطاً وَعَدْلًا کَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَظُلْماً

 

فرمود ای احمد بن اسحاق اگر نزد خدای تعالی و حجت های او گرامی نبودی فرزندم را به تو نشان نمی دادم او همنام و هم کنیه رسول خدا(ص) است کسی است که زمین را پر از عدل و داد می کند همچنان که پر از ظلم و جور شده باشد

 

وَاللَّهِ لَیَغِیبَنَّ غَیْبَهً لَا یَنـْجُو فِیهَا مِنَ الْـهَلَکَهِ إِلَّا مَنْ ثَبَّتَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى الْقَوْلِ بِإِمَامَتِهِ وَوَفَّقَهُ فِیهَا لِلدُّعَاءِ بِتَعْجِیلِ فَرَجِهِ

 

او غیبتی طولانی خواهد داشت که هیچکس در آن نجات نمی یابد مگر کسی که خدای تعالی او را در اعتقاد به امامت ثابت بدارد و در دعا به تعجیل فرج او موفق سازد

  

احمد بن اسحاق می گوید عرض کردم مولای من آیا نشانه ای هستا که قلبم به وسیله آن مطمین شود

 

فَنَطَقَ الْغُلَامُ علیه السلام بِلِسَانٍ عَرَبِیٍّ فَصِیحٍ فَقَالَ:أَنَا بَقِیَّهُ اللَّهِ فِـی أَرْضِهِ وَالْمُنْتَقِمُ مِنْ أَعْدَائِهِ فَلَا تَطْلُبْ أَثَراً بَـعْدَ عَیْـنٍ(۳۳)

 

آن کودک به زبان عربی فصیح به سخن در آمد و فرمود من بقیه الله در زمین خدا و انتقام گیرنده از دشمنان خدا هستم (ای احمد بن اسحاق) پس از مشاهده جستجوی نشانه مکن

  

د:موقعیت برتر مقاومت در منطقه

 

حوادث و اتفاقات اخیر در منطقه موقعیت مقاومت اسلامی را در جایگاه خوبی قرار داده و استکـبار و ارتـجاع منطقه را به انفعال کشانده اسـت

 

۱-اخبار پیروزیهای مقاومت در دو کشور سوریه و عراق در محاصره کردن گروه های تروریستی تکفیری ،آمریکا و سایر حامیان آنها را به انفعال کشانده است

 

۲-جنگ یمن عربستان را با شکست مواجه ساخته است و انصارالله روز به روز در حال توسعه و گسترش قدرت خویش می بـاشـد

 

۳-پیروزی حزب الله در انتخابات ریاست جمهوری لبنان شکست مفتضحانه دیگری نسبت به آمریکا و رژیم صهـیونیستی و ارتـجاع عرب منطقه بود(۳۴)

   

ه:حوادث و اتفاقات مربوط به کشور

 

در طول هفته در منطقه و کشور اتفاقات مهمی رخ داد که به بعضی از آنها اشـاره می کـنیـم:

   

الف:هشدارها و توصیه های رهبری

 

ولی امر مسلمین روز یکشنبه در ملاقات با فرماندهـان نیـروی دریایی در ارتباط با چند موضوع زیر هشدار و توصیه داشتند

 

۱-در ارتباط با حقوقهای نجومی نتیجه رسیدگی معلوم نشد و سوالات در ذهن مردم باقی ماند

 

۲-تـحریمهای مجدد آمریکاییان ناشـی از عجله کردن و غفلت از جزئیات در مذاکرات است

   

ب:دو مصیبت خارجی و داخلی

 

در طول هفته شاهد دو مصیبت دردناک بودیم یکی جنایت تروریست های تکفیری در شهر حله عراق و جمعی از زائران حسینی را به شهادت رساندند و دیگری حاد ثه دردناک تصادف قطار جمعی از زائران امام علی بن موسی الرضا(ع) جان باختند و در هـر حـادثـه عـده زیـادی مـجروح و آسیـب دیدنـد.مقام معظم رهبری در پیام تسلیـت خویـش از مـسئـولان درخـواسـت نمودند .حل ریشه ای هر دو موضوع را در اولویتهای خود قرار دهند(۳۵)

 

خطبه در خبرگزاریها:

باشگاه خبرنگاران جوان

تابناک

ایرنا

فارس

تسنیم

   

پی نوشت:

 

(۱)وسایل الشیعه/حر عاملی ج۱۵ ص ۲۴۸                             

 

(۲)انسان کامل /شهید مطهری ص ۱۰                                   

 

(۳)انسان کامل/شهید مطهری ص۱۶۰           

 

(۴)انسان در اسلام /آملی ص ۹۲                                           

 

(۵)اخلاق و تربیت اسلامی/سادات                            

 

(۶)خطوط کلی اخلاق در قرآن/پاینده ص۷۶         

 

(۷)تحف العقول/حرانی ص ۳۲۴      

 

(۸)بحار الانوار/مجلسی ج۷۸ ص۱۷۲                        

 

(۹)تحف العقول /حرانی ص ۳۷۵     

 

(۱۰)بحار الانوار/مجلسی ج۸۲ص ۱۳۱

 

(۱۱)الامالی/شیخ طوسی ج۲ ص ۲۷۹           

 

(۱۲)مجمع البحرین /طریحی ج۳ ص ۱۴۰۹             

 

(۱۳)یادداشتهای شخصی از منابع      

 

(۱۴)مجمع البحرین/طریحی ج۳ص۱۴۰۹                

 

(۱۵)بحار الانوار/مجلسی ج۷۸ص۴۱             

 

(۱۶)کنزالعمال/هندی ح۲۸۷۹۴       

 

(۱۷)بحارالانوار/مجلسی ج۲ص۱۰۶  

 

(۱۸)مرکز اسناد انقلاب اسلامی  

 

(۱۹)پایگاه اینترنتی معلولان ایران       

 

(۲۰)پایگاه اطلاع رسانی بیتوته         

 

(۲۱)مرکز اسناد انقلاب اسلامی        

 

(۲۲) التهذیب/شیخ طوسی ج۶ ص۹۲           

 

(۲۳) الارشاد/شیخ مفید ص ۳۸۹

 

(۲۴)قانون اساسی اصل دوم  

 

(۲۵)قانون اساسی اصل ۵۷    

 

(۲۶)قانون اساسی اصل ۱۹                

 

(۲۷)قانون اساسی اصل ۱۹                                                    

 

(۲۸)قانون اساسی اصل ۱۲                            

 

(۲۹)قانون اساسی اصل ۱۳

 

(۳۰)قانون اساسی اصل ۱۵                                                    

 

(۳۱)سوره انبیا آیه شریفه ۹۲                         

 

(۳۲)قانون اساسی اصل ۱۱

 

(۳۳)کمال الدین و تمام النعمه /صدوق (مترجم) ج۲ ص۸۰

 

(۳۴)سایت شورای سیاستگزاری ائمه جمعه 

                                                                                      

(۳۵)پایگاه اطلاع رسانی دفتر رهبری