یکشنبه ۷ آذر ۱۴۰۰ - الأحد 23 ربيع ثاني 1443

(۱۳۹۶/۰۷/۰۳) هدف امام حسین(ع) از امر به معروف در جامعه

عن مولانا علی(ع): غایَهُ الدّینِ اَلْأَمْـرُ بِالْـمَـعـْرُوفِ وَ النَّهْیُ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ اِقامَهُ الْحُدودِ(۱) نهایت دین داری امر به معروف و نهی از منکر و بـر پـا داشتـن حـدود اسـت مقدمه: با در نظر گرفتن اینکه این جلسه با حضور مسئولان شهرستان خوی و در داخل ماه محرم و هفته امر به معروف و نهی […]

عن مولانا علی(ع):

غایَهُ الدّینِ اَلْأَمْـرُ بِالْـمَـعـْرُوفِ وَ النَّهْیُ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ اِقامَهُ الْحُدودِ(۱)

نهایت دین داری امر به معروف و نهی از منکر و بـر پـا داشتـن حـدود اسـت

مقدمه:

با در نظر گرفتن اینکه این جلسه با حضور مسئولان شهرستان خوی و در داخل ماه محرم و هفته امر به معروف و نهی از منکر و هفته دفاع مقدس برگزار می شود تلاش می کنم مطالبی را مطرح کنم که هر سه مناسبت تأمین گردد

الف:امام حسین(ع) در بخشی از وصیت نامه معروف خود به برادرش محمد حنفیه یکی از فلسفه های قیام خویش را امر به معروف و نهی از منکر معرفی فرموده است اُریدُ أَنْ آمُرَ بِالْمَعْروفِ وَ اَنْهی عَنِ الْمُنْکَر

سوال ۱:

هدف امام حسین(ع) از امر به معروف در جامعه چه بود؟

جواب:

۱-حاکمیت امامت بر جامعه

آن بزرگوار در پاسخ نامه کوفیان که از آن بزرگوار درخواست کرده بودند که تشریف بیاورید و امامت و زعامت جامعه را به عهده بگیرید در بخشی از پاسخ خویش چنین فرمود:

فَلَعَمْری مَا الْاِمامُ اِلَّا    

به جانم قسم امام نیست جز کسیکه

الْعامِلَ بِالْکِتابِ                        

عمل کننده به کتاب خدا باشد

وَ الْاخِذَ بِالْقِسْطِ                      

اجرا کننده عدالت باشد

وَ الدّائِنَ بِالـْحَقِّ                    

طرفدار دین حق باشد

وَ الـْحابِسَ نَفْسَهُ عَلی ذاتِ اللهِ، وَ السَّلام(۲)   

و نـفـس خـود را در راه خـدا وقـف کـنـد

۲-احیای کتاب و سنت

در نامه به سران قبایل بصره می نویسد:

وَ أَنَا أَدْعُوکُمْ إِلى کِتابِ اللّهِ وَ سُنَّهِ نَبِیِّهِ(ص)، فَاِنَّ السُنَّهَ قَدْ أُمیتَتْ، وَ إِنَّ الْبِدْعَهَ قَدْ أُحْیِیَتْ، وَ اِنْ تَسْمَعُوا قَوْلی وَ تُطیعُوا أَمْری اَهْدِکُمْ سَبیلَ الرَّشادِ(۳)

و من شما را به کتاب خدا و سنّت پیامبرش فرا مى خوانم، چرا که (این گروه)سنّت پیامبر(ص) را از بین برده و بدعت [در دین] را احیا کردند، اگر سخنانم را بشنوید و فرمانم را اطاعت کنید، شما را به راه راست هدایت مى کنم

یادآوری:

لازم به یادآوری است که یکی از مشکلات اساسی جامعه اسلامی از صدر اول تاکنون این بوده که جایگاه امامت و وظایف جامعه در مقابل امام را نتوانستند تشخیص بدهند لذا می بینیم نوع ملاقات کنندگان با اباعبدالله الحسین(ع) به جای اینکه تسلیم اراده آن بزرگوار بشوند پیشنهاد انصراف از این حرکت می دادند

و همین مشکل را اکنون تعدادی از گروه ها و جریانهای سیاسی که با رهبری نظام زاویه پیدا کردند دارند که نمی توانند جایگاه نیابت امام عصر را از نظر اعتقادی و کلامی تشخیص بدهند

امام رضا(ع) طی یـک روایـت مفـصل جایگاه امام را چنین معرفی می فرماید:

الْإِمَامُ یُحِلّ حَلَالَ اللّهِ وَ یُحَرّمُ حَرَامَ اللّهِ       

امام حلال خدا را حلال و حرام خدا را حرام می شمارد

وَ یُقِیمُ حُدُودَ اللّهِ وَ یَذُبّ عَنْ دِینِ اللّهِ

امام حدود خدا را برپا می دارد و از دین خدا دفاع می کند

الْإِمَامُ أَمِینُ اللّهِ فِی خَلْقِهِ وَ حُجّتُهُ عَلَى عِبَادِهِ

امام امین خدا در میان خلق او و حجت وی بر بندگانش است

وَ خَلِیفَتُهُ فِی بِلَادِهِ وَ الدّاعِی إِلَى اللّهِ

امام جانشین خدا در شهرها و دعوت کننده به سوی اوست

الْإِمَامُ نِظَامُ الدّینِ وَ عِزّ الْمُسْلِمِینَ

نظام دین و عزت مسلمانان با وجود امام است

وَ غَیْظُ الْمُنَافِقِینَ وَ بَوَارُ الْکَافِرِینَ(۴)

امام خشم منافقان و هلاک کافران است

سوال ۲:

امام حسین(ع) با کدام منکرات در جامعه مبارزه می کرد؟

جواب:

۱-خلافت آل ابی سفیان

امام حسین(ع) خطاب به مروان بن حکم فرمود:

وَ قَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ(ص) یَقُولُ:      

من از پیامبر خدا(ص) شنیدم می فرمود:

اَلْخِلافَهُ مُحَرَّمَهٌ عَلی آلِ أبی سُفْیانَ   

خلافت بر دودمان ابوسفیان حرام است

وَ عَـلـی الطـُّـلـَقاءِ أَبْناءِ الـطـُّلـَقاءِ… (۵)        

و بر آزادشدگان و فرزندان آزاد شدگان

۲-خلافت شخص یزید

امام حسـین(ع) وقتـی شنـید یزید به خلافت رسیده فرمود:

اِنّا لِله وَ اِنّا اِلَیْهِ راجِعون وَ عــَلَـی الإســلام الــسّـَلامُ إذْ بُــلــیـتِ الأُمَّهُ بِــراعٍ مِـثْـلَ یـزیـدَ(۶)

زمانی که امت اسـلامی گـرفتـار زمـامـداری مثل یزید شود، باید با اسلام خداحافظی کرد

۳-زندگی تحت حکومت ستمگر ذلت است

أَلا إِنَّ الدَّعِی بْنَ الدَّعِی قَدْ رَکَزَ بَیْنَ اثْـنَتَیـْنِ بَــیـْنَ السّـِلَّـهِ وَ الـذِّلَّـهِ وَ هـَیْـهاتَ مِنَّا الـذِّلَّـهُ

آگاه باشید که فرومایه، فـرزنـد فـرومـایه، مـرا در بـیـن دو راهی شمشیر و ذلّت قرار داده است و هیهات که ما زیر بار ذلّت برویم

۴-تسلیم در برابر ستمگر هرگز

امام حسین(ع) در پاسخ پیشنهاد برادر خود محمد حنفیه فرمود:

لَــوْ لَـمْ یَکُنْ فِی الدُّنْیا مَلْـجَاٌ وَ لا مَاْوَى لَما بایَعْتُ یَزیدَ بْنَ مُعاوِیَهَ(۷)

اگر در هیچ نقطه اى از دنیا، هیچ پناهگاه و جاى امنى نداشته باشم هرگز با یزید فرزند معاویه بیعت نخواهم کرد

گزارشی از فجایع عاشورا:

می خواهم مقدمه ای مطرح کنم برای عزاداری عزیزان مداح .این مقدمه مربوط است به پایان اسارت اهل بیت(ع) وقتی کاروان اسرا به دروازه مدینه رسیدند امام زین العابدین(ع) خطاب به مردم سخنرانی کردند در بخشی از این سخنرانی فرمودند:

اَیُّها الْقَوْمُ قُتِلَ ابُو عَبْداللّهِ وَ عِتْرَتُهُ وَ سُبِیَ نِسائُهُ وَ صِبْیَتُهُ وَ دارُو بِرَأسِهِ فِی الْبُلْدانِ مِنْ فَوْقِ عامِلِ السِّنانِ وَ هذِهِ الرَّزیهُ الَّتی لا مِثْلُها رَزِیَهٌ ما سَمِعْنا بِهذا فی آبائِنا الْاَوَّلینَ

در بخش دیگر سخنان خود عمق ستمـگریها و جـنایات لشکریان بنی امیه را با سوز دل تمام چنـین بیان فرمود:

وَاللهِ لو اَنَّ النَّبِـیَ تَـقَدَّمَ اِلَیْـهِمْ فی قِتالِنا کَـما تَقَدَّمَ اِلَـیْـهِمْ فِـی الْوِصایَهِ بِنا لَـما زادُوا عَلی ما فَعـَلُوا بـِنا

به خدا سوگند اگر پیامبر در عوض سفارشهایی که در حق ما نمودنددستور جنگ با ما را صادر می نمود این قوم بیشتر از این جنایت نـمی توانستـند مرتکـب شـوند

در بخش دیگر از سخنان خود برای نشان دادن بزرگی و عمق فاجعه ضمن توسل به آیه شریفه اِسترجاع چنیـن ادامه دادنـد:

فَاِنّا لِلهِ وَ اِنّا اِلَیْهِ راجِعونَ مِنْ مُصیبَهٍ ما اَعْظَمَها                     

ما به خداوند پناه می بریم از مصیبتی که چه اندازه بزرگ است

وَ اَوْجَعَها        

و چه مقدار دردناک است                       

وَ اَفْجَعَها         

و چه مقدار فاجعه آمیزتر است

وَ اَکَظَّها          

و چه اندازه کینه توزانه تر است  

وَ اَفْظَعَها          

و رسواتر و زشت تر است

وَ اَمَرَّها          

و چه اندازه تلخ تر است              

وَ اَفْدَحَها        

و دشوارتر و سخت تر است

فَلَقَدْ بَکَتْ السَّبْعُ الشِّدادُ                     

آسمانهای هفت گانه در شهادت او گریستند

وَ بَکَتِ الْبِحارُ بِاَمْواجِها                       

و دریاها با همه امواجش گریه کردند

وَ السَّماواتُ بِاَرْکـانـِها                       

و آسمانهای هفت گانه گریه کردند

وَ الْاَرْضُ بِـاَرْجاعـِها              

و زمین و تمامی عمق آن گریستند

وَ الْاَشــْجارُ بِاَغْـصانِها            

و درختان با همه شاخه هایشان گریه کردند

وَ الْحیتانُ فی لـُجَـجِ الْبِحارِ   

و ماهیان دریاها گریستند

وَ الْـمَـلائـِکَـهُ الْـمُـقــَرَّبـونَ

و تمامی ملائکه مقرب الهی گریه کردند

وَ اَهْلُ السَّماواتِ اَجْمَعُونَ     

و همه آسمانیان در این مصیبت گریستند

پی نوشت:

(۱)غرر الحکم /آمدی ج۶۳۷۳

(۲)الارشاد/شیخ مفید ص ۲۰۴                                                                                                           

(۳) تاریخ طبرى، ج ۴، ص ۲۶۵-۲۶۶

(۴)اصول کافی (مترجم) ج۲ ص ۹۰                                                                                 

(۵) مقتل الحسین/خوارزمی ج۱ ص ۱۸۴

(۶)اعیان الشیعه /سید محسن امین ج۱ص۵۹۰                                                                                  

(۷) فتوح ابن اعثم، ج ۵، ص ۳۱

مکان:حسینیه شیخ نوایی

موضوع:فلسفه قیام عاشورا

مناسبت: هفته امر به معروف و نهی از منکر(جلسه شورای اداری)