یکشنبه ۱۴ آذر ۱۴۰۰ - الأحد 1 جماد أول 1443

(۱۳۹۶/۱۲/۱۰) آسیب ها در حوزه علم و دانش(جلسه شورای فرهنگ عمومی)

عن الباقر(ع): شَرِّقا وَ غَرِّبا لَنْ تَجِدا عِلْماً صَحیحاً اِلّا یَخْرُجُ مِنْ عِنْدِنا اَهْـلَ الْبَـیْتِ(۱) به دو نفر از اصحاب خود فرمود اگر به شرق و غرب جهان بروید هرگز دانش درستی را نخواهید یافت مگر همان چیزی که از ما خاندان صادر شده است در روایت دیگر می فرماید: لَـیْـسَ عِـنـْدَ اَحَـدٍ مـِنَ النـّاسِ […]

عن الباقر(ع):

شَرِّقا وَ غَرِّبا لَنْ تَجِدا عِلْماً صَحیحاً اِلّا یَخْرُجُ مِنْ عِنْدِنا اَهْـلَ الْبَـیْتِ(۱)

به دو نفر از اصحاب خود فرمود اگر به شرق و غرب جهان بروید هرگز دانش درستی را نخواهید یافت مگر همان چیزی که از ما خاندان صادر شده است

در روایت دیگر می فرماید:

لَـیْـسَ عِـنـْدَ اَحَـدٍ مـِنَ النـّاسِ حَـقٌّ وَلا صَوابٌ اِلّا شَیْءٌ أَخَذوهُ مِنّا اَهْلَ الْبَیْتِ(۲)

بدانید که نزد هیچ یک از مردم مطلب حق و درستی نیست مگر اینکه برگرفته از چیزی است که آن را از ما خاندان گرفته اند

 

اقرار غربیان:

بطوریکه همه می دانیم یکی از آسیب های امروزی جهان اسلام در برابر دانش و فرهنگ غربی این است که نوع روشنفکران به ویژه کسانی که در غرب و اروپا تحصیل کرده اند خود باختگی در برابر آنان است در حالی که خود غربیان البته آنهایی که منصف هستند برجلوداری و پیشگامی مسلمانان در علوم را می پذیرند به عنوان نمونه دو مورد را یادآوری می کنیم:

ویل دورانت آمریکایی  می نویسد :

تمدن اسلام از سال ۸۱  الی ۵۹۷ ق در اوج تعالى و پیشرفت و ترقى در زمینه انواع علوم و فنون قرار داشت . علوم تجربى اعم از پزشکى ، شیمى ، فیزیک ، زمین شناسى ، زیست شناسى و گیاه شناسى در اوج خود بود و بزرگترین دانشمندان و مُبدعان این علوم در گستره جهان اسلام به تدریس و تألیف و تحقیق در این علوم اشتغال داشتند

 

آنها این دانش هاى گسترده بنیادی را به همسایگان و جویندگان دانش که از سرزمینهاى مختلف به حضور آنها مى رسیدند ، مى آموختند جهان غرب در این دوره درخشان اسلامى ، گرفتار اندیشه های قرون وسطایى و توحش و جزم اندیشى کلیسا و کاملاً عارى از تعقل و تفنن بود . برعکس ، در جهان اسلام دانشمندان کم نظیرى چون ابن سینا ، خوارزمى ، فارابى ، محمد بن زکریاى رازى ، ابوریحان بیرونى ، حکیم عمر خیام ، ابن خلدون و بدون هیچ محدودیتى به ترویج دانش در جهان می پرداختند(۱)

 

گوستاولبون فرانسوی می نویسد:

بعضى ها (از اروپائیان) عار دارند که اقرار کنند یک قوم کافر و ملحدى (یعنى مسلمانان) سبب شده اروپاى مسیحى از حال توحّش و جهالت خارج گردد. و لذا آن را مکتوم مى دارند، ولى این نظر به درجه اى بى اساس و تأسّف آور است که به آسانى مى توان آن را ردّ کرد. نفوذ اخلاقى مسلمانان، آن اقوام وحشى اروپا را که سلطنت روم را زیر و زبر نمودند، داخل در طریق آدمیت نمود و نیز نفوذ عقلانى آنان، دروازه ى علوم و فنون و فلسفه را که ما اروپاییها از آن به کلى بى خبر بودیم به روى ما باز کرد و تا ششصد سال، مسلمانان، استاد ما بودند(۲)

 

آسیب ها در حوزه علم و دانش:

این آسیب ها را مقام معظم رهبری در طول سالیان متمادی و در ملاقات های مختلف با اساتید و دانشجویان مراکز علمی مطرح فرمودند که لازم می دانم به صورت فهرست به برخی از آنها اشاراتی داشته باشم:

۱-تکرار کردن متون غربیان در طول سالیان متمادی

۲-خودباختگی در برابر غربیان و از دست دادن اعتماد به نفس

۳-اظهار نظرهای غیر علمی در زمینه بعضی از علوم انسانی

۴-انقطاع از گذشته تاریخی خود

۵-مهاجرت نخبگان به خارج از کشور

۶-تهاجم علیه روحانیت و نظام اسلامی

 

پی نوشت:

(۱)بحار الانوار/مجلسی ج۲ص۹۲                                                                                                                                                                                                                                 

(۲)امالی/صدوق ۹۶/۶

(۳) پایگاه بین المللی همکاری های خبری شیعه                                                                                             

(۴) تمدّن اسلام و عرب، چاپ چهارم، ص ۴۵۱

 

موضوع: آسیب ها در حوزه علم و دانش

مکان:دفتر امام جمعه

مناسبت: جلسه شورای فرهنگ عمومی